{"id":358,"date":"2025-07-28T07:50:43","date_gmt":"2025-07-28T07:50:43","guid":{"rendered":"https:\/\/traumalanova.nl\/?page_id=358"},"modified":"2025-07-28T07:51:27","modified_gmt":"2025-07-28T07:51:27","slug":"nervus-vagus","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/traumalanova.nl\/index.php\/nervus-vagus\/","title":{"rendered":"Nervus vagus"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

De Nervus Vagus<\/p>\n\n\n\n

De nervus vagus, ook wel de tiende hersenzenuw (n. X) genoemd, is een van de belangrijkste en langste zenuwen van het autonome zenuwstelsel. Het Latijnse woord “vagus” betekent “zwerver”, wat verwijst naar het lange en uitgebreide verloop van deze zenuw door het lichaam. Belangrijke kenmerken van de nervus vagus:<\/p>\n\n\n\n

Verloop en verspreiding<\/p>\n\n\n\n

De nervus vagus ontspringt in de hersenstam (specifieker: in de medulla oblongata) en loopt vervolgens via de hals naar de borstkas en buik. Onderweg innerveert hij talloze organen, waaronder:<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Hart (regulatie van hartslag)<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Longen (regulatie van ademhaling)<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Maag en darmen (bevordering van spijsvertering)<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Lever, nieren, milt (diverse autonome functies)<\/p>\n\n\n\n

Functies<\/p>\n\n\n\n

De nervus vagus speelt een grote rol in het parasympathisch zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is voor rust en herstel. <\/p>\n\n\n\n

Belangrijke functies:<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Verlagen van de hartslag<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Stimuleren van spijsvertering (bijv. maagzuurproductie, darmperistaltiek)<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Reguleren van de ademhaling<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Ontstekingsremming via het zogeheten cholinergisch anti-inflammatoir padKlinisch belang<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Vagale stimulatie (bijv. via een implantaat) wordt gebruikt als behandeling voor epilepsie en depressie.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Overstimulatie van de nervus vagus kan leiden tot flauwvallen (vasovagale syncope).<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Dysfunctie van de nervus vagus kan leiden tot maagledigingsstoornissen, hartritmestoornissen of spraakproblemen (door zijn rol in de larynx).<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Vagal tone & welzijnEr is veel interesse in de rol van de nervus vagus bij stressregulatie en mentale gezondheid:<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Een goede “vagal tone” wordt geassocieerd met veerkracht, kalmte en betere regulatie van emoties.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Ademhalingsoefeningen, Breathwork, meditatie, koudetherapie en zingen zouden volgens sommige onderzoeken de vagusactiviteit kunnen stimuleren.<\/p>\n\n\n\n

Wil je meer weten over de nervus vagus in relatie tot stress, gezondheid of een specifiek ziektebeeld?<\/p>\n\n\n\n

Wat gebeurt er in je lichaam als je \u2018bevriest\u2019? Soms, als we iets heel spannends of overweldigends meemaken, reageert ons lichaam door als het ware \u2018stil te vallen\u2019. Je kunt je dan verdoofd voelen, niet meer bewegen, of zelfs alsof je niet echt aanwezig bent. Dat noemen we de freeze-reactie.<\/p>\n\n\n\n

Je lichaam kiest deze reactie niet bewust. Het is een automatisch overlevingsmechanisme dat vooral optreedt als vechten of vluchten geen optie is. Je zenuwstelsel kiest dan voor “bevriezen” \u2013 letterlijk alles stilzetten om te overleven.<\/p>\n\n\n\n

Wanneer dat gebeurt:<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Je hartslag daalt.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Je ademhaling wordt oppervlakkiger.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Je spieren spannen zich aan, maar je beweegt niet.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Je darmen vallen stil: spijsvertering stopt tijdelijk.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Plassen lukt moeilijker: je blaas houdt zich gespannen.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 En: de bekkenbodemspieren verkrampen vaak.<\/p>\n\n\n\n

Dit laatste gebeurt vooral bij grensoverschrijdend gedrag of seksueel trauma. De bekkenbodem is een gebied dat sterk verbonden is met gevoel van veiligheid, lichamelijke grenzen en controle. Als die basisveiligheid plots wegvalt \u2014 bijvoorbeeld doordat iemand over je grens gaat \u2014 kan je lichaam automatisch reageren door de bekkenbodemspieren strak aan te spannen.<\/p>\n\n\n\n

Soms merk je dit pas later:<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Moeite met plassen of ontlasten<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Pijn bij zitten, vrijen of aanraking<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Een gevoel van afgesloten zijn van je onderlichaam<\/p>\n\n\n\n

Deze reactie komt voort uit de dorsale tak van de nervus vagus, die het lichaam als het ware in een \u2018overlevingsstand\u2019 zet. Alles wat niet direct nodig is om te overleven \u2014 zoals spijsvertering, urineren of ontspannen contact \u2014 wordt op pauze gezet.<\/p>\n\n\n\n

Dit is geen zwakte. Het is een oeroud, wijs verdedigingssysteem van je lichaam. Maar als deze spanning langere tijd blijft hangen \u2014 wat vaak gebeurt na trauma of chronische stress \u2014 kan het ook klachten geven, zowel fysiek als emotioneel.<\/p>\n\n\n\n

Wetenschappelijke onderbouwing \u2013 in begrijpelijke taal<\/p>\n\n\n\n

De reactie van je lichaam op overweldiging is geen toeval. Het is diep geworteld in hoe ons zenuwstelsel zich door de evolutie heen heeft ontwikkeld. Wanneer iets je overweldigt \u2013 zoals grensoverschrijdend gedrag \u2013 kiest je lichaam instinctief voor veiligheid. Niet via nadenken, maar via een snel, oud systeem: het autonome zenuwstelsel.<\/p>\n\n\n\n

Polyvagaaltheorie (Stephen Porges) De Amerikaanse neurowetenschapper Stephen Porges ontwikkelde de polyvagaaltheorie, die uitlegt hoe ons lichaam drie verdedigingsstrategie\u00ebn kent:<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Sociale betrokkenheid (veilig en verbonden, via de ventrale nervus vagus)<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Vechten\/vluchten (via het sympathisch zenuwstelsel)<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Bevriezen\/instorten (via de dorsale tak van de nervus vagus)<\/p>\n\n\n\n

Bij diepgaande dreiging, zoals een situatie waarin je grenzen worden overschreden en je geen controle meer ervaart, schakelt het lichaam vaak naar die laatste overlevingsreactie: <\/p>\n\n\n\n

freeze. <\/p>\n\n\n\n

Je wordt stil, je lichaam sluit zich af, en de vitale functies die \u2018niet nodig zijn voor onmiddellijke overleving\u2019 vertragen of blokkeren \u2013 waaronder de functies van je darmen, blaas \u00e9n bekkenbodem.<\/p>\n\n\n\n

Bekkenbodemspanning en trauma<\/p>\n\n\n\n

Het lichaam onthoudt. Bij mensen met een trauma-achtergrond \u2013 en vooral bij mensen die seksueel grensoverschrijdend gedrag hebben meegemaakt \u2013 wordt vaak een chronisch verhoogde spanning in de bekkenbodemspieren gevonden.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Wetenschappelijke studies (o.a. Rosenbaum et al., 2004) tonen aan dat vrouwen met seksueel trauma vaker lijden aan bekkenbodemdysfunctie, zoals pijn bij het vrijen, moeite met ontlasten of urineren, of een gevoel van \u2018gespannen zijn van binnen\u2019.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 De bekkenbodem is een kerngebied van veiligheid, begrenzing en controle. Bij trauma, vooral als dat zich in of rond het lichaam afspeelde, raakt dit gebied vaak langdurig uit balans.<\/p>\n\n\n\n

Neurofysiologisch verklaard<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Tijdens freeze wordt het lichaam als het ware \u2018stilgezet\u2019 door activatie van de dorsale nervus vagus.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Die zorgt voor een daling in spierspanning in de romp, maar kan juist leiden tot verhoogde spierspanning in de bekkenbodem als vorm van bescherming.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Tegelijkertijd be\u00efnvloedt deze nervus vagus ook de werking van de darmen en blaas \u2013 vandaar dat verstopping, buikklachten of plasproblemen vaak samengaan met trauma.<\/p>\n\n\n\n

Waarom is dit belangrijk?Weten dat je lichaam zo reageert omdat het je wilde beschermen, is een eerste stap naar herstel. Het gaat er niet om \u2018er overheen te zetten\u2019, maar om stap voor stap weer veiligheid te voelen in je lijf \u2013 ook in je buik en bekken.<\/p>\n\n\n\n

Bij TraumaLaNova kijken we niet alleen naar je verhaal, maar ook naar wat je lichaam ons vertelt. Het zenuwstelsel is complex en juist aandacht voor voelen en jouw verhaal er bij, is belangrijk voor herstel. <\/p>\n\n\n\n

Herstel begint bij begrijpen, vertragen en opnieuw leren voelen: <\/p>\n\n\n\n

wat is veilig voor jou, hier en nu?<\/p>\n\n\n\n

Wetenschappelijke bronnen:<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Porges, S. (2011). The Polyvagal Theory<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Van der Kolk, B. (2014). The Body Keeps the Score<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Rosenbaum TY et al. (2004). Sexual pain and pelvic floor dysfunction in trauma survivors)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De Nervus Vagus De nervus vagus, ook wel de tiende hersenzenuw (n. X) genoemd, is een van de belangrijkste en langste zenuwen van het autonome zenuwstelsel. Het Latijnse woord “vagus” betekent “zwerver”, wat verwijst naar het lange en uitgebreide verloop van deze zenuw door het lichaam. Belangrijke kenmerken van de nervus vagus: Verloop en verspreiding […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-358","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/traumalanova.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/traumalanova.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/traumalanova.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/traumalanova.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/traumalanova.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=358"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/traumalanova.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":362,"href":"https:\/\/traumalanova.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/358\/revisions\/362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/traumalanova.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}